سکشن بندی (Section) در ورد چیست و چگونه انجام میشود؟
آموزش سکشن بندی (Section) در Word به زبان ساده
حتماً برایتان پیش آمده که در حال نوشتن یک گزارش بلند، پایاننامه یا کتاب هستید و ناگهان به مشکل میخورید: میخواهید صفحهای را افقی (لنداسکیپ) کنید اما بقیه صفحات عمودی (پرتره) بمانند. یا میخواهید شماره صفحات در بخش مقدمه با اعداد رومی (i, ii, iii) باشد و در بخش اصلی با اعداد معمولی (۱، ۲، ۳). شاید هم نیاز دارید که سرصفحه (Header) هر فصل با فصل دیگر فرق کند.
راه حل تمام این مشکلات یک کلمه است: سکشن (Section).
سکشن بندی در ورد یکی از آن مهارتهایی است که وقتی یادش بگیرید، زندگیتان برای همیشه تغییر میکند. ورد بهطور پیشفرض هر فایل جدید را بهعنوان یک سکشن در نظر میگیرد. اما با تقسیم کردن سند به چند سکشن، میتوانید به هر بخش تنظیمات کاملاً مستقل بدهید.
در این مقاله جامع، قدمبهقدم با همه چیز درباره سکشن بندی در ورد آشنا میشوید:
- سکشن دقیقاً چیست و به چه دردی میخورد
- انواع مختلف سکشنها و تفاوتهایشان
- روش گامبهگام ایجاد سکشن در ورد
- کاربردهای عملی سکشن بندی
- تفاوت سکشن با صفحهبندی ساده (Page Break)
- روش مشاهده و حذف سکشنها
سکشن بندی در ورد چیست؟
تعریف ساده سکشن (Section) در ورد یعنی تکههایی از سند که هر کدام تنظیمات صفحهبندی و قالببندی مستقل خود را دارند.
به زبان خیلی سادهتر: فرض کنید سند شما یک آپارتمان چندواحدی است. هر واحد (سکشن) درب ورودی (تنظیمات صفحه) و دکوراسیون (قالببندی) مخصوص به خود را دارد. شما میتوانید در واحد اول کفپوش پارکت (حاشیههای خاص) داشته باشید، در واحد دوم کاشی (جهتگیری متفاوت) و در واحد سوم فرش (سرصفحه متفاوت) — بدون اینکه به واحدهای دیگر کاری داشته باشید.
سکشن بندی دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
وقتی یک Section Break (شکست سکشن) در سند خود قرار میدهید، در واقع به ورد میگویید: «از اینجا به بعد، یک بخش جدید شروع میشود که میتواند تنظیمات کاملاً متفاوتی داشته باشد».
هر سکشن میتواند بهطور مستقل کنترل کند:
| آنچه در هر سکشن قابل کنترل است | توضیح |
| جهت صفحه (Orientation) | عمودی (Portrait) یا افقی (Landscape) |
| اندازه حاشیهها (Margins) | حاشیههای مختلف برای هر بخش |
| تعداد ستونها (Columns) | تکستونی، دوستونی یا چندستونی |
| سرصفحه و پاصفحه (Headers & Footers) | محتوای متفاوت در هر بخش |
| شمارهگذاری صفحات | شروع مجدد یا تغییر فرمت شمارهگذاری |
| اندازه کاغذ | A4، A3 یا هر اندازه دلخواه |

چه زمانی به سکشن بندی نیاز داریم؟
۱. زمانی که میخواهید جهت صفحه را عوض کنید
فرض کنید در حال نوشتن یک گزارش هستید و یک جدول پهن یا نمودار بزرگ دارید که در صفحه عمودی جا نمیشود. با سکشن بندی میتوانید فقط همان یک صفحه را افقی کنید بدون اینکه بقیه صفحات تحت تأثیر قرار بگیرند.
۲. زمانی که میخواهید سرصفحههای متفاوت داشته باشید
در یک پایاننامه یا کتاب، معمولاً میخواهید سرصفحه هر فصل نام همان فصل را نشان دهد. با سکشن بندی، هر فصل یک سکشن جداگانه میشود و هر کدام سرصفحه مخصوص خود را دارد.
۳. زمانی که میخواهید شمارهگذاری صفحات متفاوت داشته باشید
در بسیاری از پایاننامهها، صفحات ابتدایی (چکیده، فهرست) با اعداد رومی (i, ii, iii) شمارهگذاری میشوند و صفحات اصلی با اعداد معمولی (۱، ۲، ۳). این کار بدون سکشن بندی غیرممکن است.
۴. زمانی که میخواهید تعداد ستونها را تغییر دهید
ممکن است بخواهید بخشی از متن را دوستونی کنید (مثل روزنامهها) و بقیه متن را تکستونی نگه دارید. سکشن بندی این امکان را به شما میدهد.
۵. زمانی که میخواهید اندازه کاغذ را در طول سند تغییر دهید
برای مثال، میخواهید یک نقشه A3 را در میان صفحات A4 قرار دهید.
انواع سکشن (Section Break) در ورد
وقتی وارد مسیر Layout > Breaks میشوید، چهار نوع سکشن مختلف در بخش Section Breaks مشاهده میکنید:
| نوع سکشن | توضیح | کاربرد |
| Next Page | سکشن جدید از صفحه بعد شروع میشود | رایجترین گزینه؛ مناسب برای شروع فصل جدید |
| Continuous | سکشن جدید در همان صفحه شروع میشود | مناسب برای تغییر تعداد ستونها در وسط صفحه |
| Even Page | سکشن جدید از صفحه زوج بعدی شروع میشود | مناسب برای کتابها و پایاننامهها (صفحات زوج) |
| Odd Page | سکشن جدید از صفحه فرد بعدی شروع میشود | مناسب برای کتابها (هر فصل از صفحه فرد شروع شود) |
توضیح دقیقتر هر نوع
Next Page (صفحه بعد):
محبوبترین و پرکاربردترین نوع سکشن. وقتی این گزینه را انتخاب میکنید، ورد یک سکشن جدید در ابتدای صفحه بعد ایجاد میکند. این گزینه برای شروع فصلهای جدید در کتاب یا پایاننامه ایدهآل است.
Continuous (ادامهدار):
این گزینه سکشن جدید را در همان صفحه و درست جایی که مکاننما قرار دارد، ایجاد میکند. کاربرد اصلی آن زمانی است که میخواهید در وسط یک صفحه، تعداد ستونها را تغییر دهید یا تنظیمات دیگری را اعمال کنید بدون اینکه صفحه جدیدی شروع شود.
Even Page و Odd Page (صفحه زوج/فرد):
این دو گزینه برای صفحهآرایی حرفهای کتابها بسیار کاربردی هستند. با انتخاب Even Page، سکشن جدید از صفحه زوج بعدی شروع میشود و با انتخاب Odd Page، از صفحه فرد بعدی. در بسیاری از کتابها، هر فصل از صفحه فرد (Right Page) شروع میشود — این گزینه دقیقاً همین کار را انجام میدهد.

آموزش گامبهگام ایجاد سکشن در ورد
روش اول: ایجاد سکشن با استفاده از منوی Layout (روش استاندارد)
مرحله ۱: تعیین محل سکشن
ابتدا تعیین کنید که سکشن جدید از کجا شروع شود. مکاننما (Cursor) را درست جایی که میخواهید سکشن جدید آغاز شود قرار دهید.
نکته مهم: اگر میخواهید سکشن جدید از صفحه بعد شروع شود، مکاننما را در انتهای صفحه قبل (بعد از آخرین کلمه) قرار دهید.
مرحله ۲: رفتن به تب Layout
به سربرگ Layout (یا Page Layout در نسخههای قدیمیتر) بروید.
مرحله ۳: کلیک روی Breaks
در گروه Page Setup، روی گزینه Breaks کلیک کنید.
مرحله ۴: انتخاب نوع سکشن
از بخش Section Breaks، یکی از چهار گزینه را انتخاب کنید:
- Next Page (رایجترین)
- Continuous
- Even Page
- Odd Page
مرحله ۵: تأیید ایجاد سکشن
پس از کلیک، ورد سکشن جدید را ایجاد میکند. اگر گزینه Next Page را انتخاب کرده باشید، مکاننما به صفحه بعد منتقل میشود.
توجه: ممکن است بعد از ایجاد سکشن، یک صفحه خالی در فایل شما ایجاد شود. این طبیعی است و فقط کافی است صفحه خالی را حذف کنید.
روش دوم: ایجاد سکشن با استفاده از کلیدهای میانبر (برای کاربران حرفهای)
اگر مرتباً از سکشن بندی استفاده میکنید، دانستن کلیدهای میانبر زمان زیادی را برای شما ذخیره میکند.
برای ایجاد سکشن Next Page، کلیدهای زیر را بهترتیب فشار دهید:
Alt + P + B + N
این چهار کلید بهترتیب معادل این دستورات هستند:
- Alt: فعالسازی منوهای ریبون
- P: رفتن به تب Layout (Page Layout)
- B: باز کردن منوی Breaks
- N: انتخاب گزینه Next Page
روش سوم: ایجاد سکشن در نسخههای مختلف ورد
| نسخه ورد | مسیر دسترسی |
| Word 2016 و بالاتر | Layout > Breaks > Section Breaks |
| Word 2013 | Page Layout > Breaks > Section Breaks |
| Word 2010 | Page Layout > Page Setup > Breaks > Section Breaks |
| Word 2007 | Page Layout > Page Setup > Breaks > Section Breaks |
کاربردهای عملی سکشن بندی
۱. ایجاد سرصفحه (Header) و پاصفحه (Footer) متفاوت
یکی از رایجترین کاربردهای سکشن بندی، داشتن سرصفحههای مختلف در بخشهای گوناگون سند است.
مراحل انجام کار:
۱. در محل مورد نظر، یک Section Break (ترجیحاً Next Page) ایجاد کنید
۲. به سرصفحه یا پاصفحه بخش جدید بروید (دوبار کلیک روی آن)
۳. در تب Header & Footer که ظاهر میشود، گزینه «Link to Previous» را غیرفعال کنید
۴. حالا میتوانید سرصفحه یا پاصفحه جدیدی برای این بخش بنویسید
نکته کلیدی: اگر «Link to Previous» فعال باشد، تغییرات شما در سرصفحه بخش قبلی نیز اعمال میشود. برای استقلال کامل، حتماً این گزینه را غیرفعال کنید.
۲. تغییر جهت صفحه (افقی کردن یک صفحه خاص)
فرض کنید در میان یک سند عمودی، نیاز دارید یک صفحه را افقی کنید تا یک جدول پهن یا نمودار بزرگ در آن جا شود.
مراحل انجام کار:
۱. قبل از صفحهای که میخواهید افقی شود، یک Section Break (Next Page) ایجاد کنید
۲. بعد از آن صفحه نیز یک Section Break (Next Page) دیگر ایجاد کنید
۳. حالا مکاننما را در صفحه وسط (بین دو سکشن) قرار دهید
۴. به Layout > Orientation بروید و Landscape (افقی) را انتخاب کنید
نتیجه: فقط آن صفحه خاص افقی میشود و بقیه صفحات عمودی میمانند.
۳. شمارهگذاری متفاوت صفحات
سناریو: میخواهید صفحات مقدمه پایاننامه با اعداد رومی (i, ii, iii) و صفحات اصلی با اعداد معمولی (۱، ۲، ۳) شمارهگذاری شوند.
مراحل انجام کار:
۱. بین بخش مقدمه و بخش اصلی، یک Section Break (Next Page) ایجاد کنید
۲. به بخش اول بروید و شماره صفحات را با فرمت رومی تنظیم کنید
۳. به بخش دوم بروید و در تنظیمات شماره صفحات، گزینه «Start at» را انتخاب کنید و عدد ۱ را وارد کنید
۴. فرمت شمارهگذاری را به اعداد معمولی تغییر دهید
۴. ایجاد ستونهای مختلف در یک صفحه
با استفاده از سکشن Continuous میتوانید در وسط یک صفحه، متن را دوستونی کنید.
مراحل انجام کار:
۱. مکاننما را جایی که میخواهید ستونها شروع شوند قرار دهید
۲. یک Section Break از نوع Continuous ایجاد کنید
۳. به Layout > Columns بروید و تعداد ستونهای مورد نظر را انتخاب کنید
۴. در انتهای بخش دوستونی، یک Section Break Continuous دیگر ایجاد کنید تا به حالت تکستونی برگردید
تفاوت Page Break و Section Break
بسیاری از کاربران این دو را با هم اشتباه میگیرند. بیایید تفاوت را بهوضوح بررسی کنیم:
| ویژگی | Page Break (شکست صفحه) | Section Break (شکست سکشن) |
| کاربرد اصلی | شروع صفحه جدید | شروع بخش جدید با تنظیمات مستقل |
| تأثیر بر فرمتبندی | فرمتبندی قبلی ادامه مییابد | فرمتبندی میتواند کاملاً تغییر کند |
| سرصفحه و پاصفحه | یکسان میماند | میتواند متفاوت باشد |
| جهت صفحه | قابل تغییر نیست | قابل تغییر است |
| شمارهگذاری صفحات | ادامه مییابد | میتواند مجدداً شروع شود |
| تعداد ستونها | قابل تغییر نیست | قابل تغییر است |
به زبان ساده:
- Page Break: فقط میگوید «از اینجا به صفحه بعد برو» — مثل Enter کردن زیاد، اما بهصورت حرفهای
- Section Break: میگوید «از اینجا یک بخش جدید با قوانین جدید شروع میشود»
نکته مهم: اگر فقط میخواهید صفحه جدیدی شروع کنید، از Page Break استفاده کنید. اگر میخواهید فرمتبندی را تغییر دهید، از Section Break استفاده کنید.
چگونه سکشنها را مشاهده کنیم؟
سکشنها بهصورت پیشفرض در ورد قابل مشاهده نیستند. برای دیدن آنها، دو روش وجود دارد:
روش اول: نمایش علامتهای قالببندی
۱. به تب Home بروید
۲. در گروه Paragraph، روی آیکون ¶ (Show/Hide) کلیک کنید
۳. حالا تمام سکشنها با یک خط چین و برچسب مشخص نمایش داده میشوند، مثل:
- Section Break (Next Page)
- Section Break (Continuous)
کلید میانبر: برای فعال/غیرفعال کردن نمایش علامتها، کلیدهای Ctrl + Shift + 8 را فشار دهید.
روش دوم: نمایش در نمای Draft
۱. به تب View بروید
۲. در گروه Views، گزینه Draft را انتخاب کنید
۳. در این نمای سادهشده، سکشنها بهوضوح قابل مشاهده هستند
چگونه سکشن را حذف کنیم؟
حذف سکشن کار سادهای است، اما باید با احتیاط انجام شود زیرا وقتی یک سکشن را حذف میکنید، دو بخش مجاور با هم ادغام میشوند و فرمتبندی بخش اول معمولاً بر بخش دوم غالب میشود.
روش اول: حذف دستی (سادهترین روش)
۱. ابتدا علامتهای قالببندی را نمایش دهید (روی ¶ کلیک کنید) تا سکشن را ببینید
۲. مکاننما را دقیقاً قبل از خط سکشن قرار دهید
۳. کلید Delete را فشار دهید
نکته: ممکن است مجبور باشید دوبار Delete را فشار دهید.
روش دوم: حذف با استفاده از Find and Replace (برای حذف چند سکشن همزمان)
اگر چندین سکشن در سند دارید و میخواهید همه را یکجا حذف کنید:
۱. کلیدهای Ctrl + H را فشار دهید تا پنجره Find and Replace باز شود
۲. روی گزینه More >> کلیک کنید
۳. روی Special کلیک کنید و Section Break را انتخاب کنید
۴. در فیلد Replace with، چیزی وارد نکنید (خالی بگذارید)
۵. روی Replace All کلیک کنید
هشدار: این کار همه سکشنهای سند را حذف میکند. قبل از انجام این کار، از سند خود پشتیبان بگیرید.
روش سوم: حذف بدون تغییر فرمتبندی
اگر میخواهید سکشن را حذف کنید اما فرمتبندی بخش دوم حفظ شود:
۱. قبل از حذف سکشن، تنظیمات صفحه (جهت، حاشیه، ستونها) بخش دوم را یادداشت کنید
۲. سکشن را حذف کنید (بخشها ادغام میشوند)
۳. اگر فرمتبندی بههم ریخت، بلافاصله Ctrl + Z (Undo) را فشار دهید
۴. تنظیمات مورد نظر را مجدداً اعمال کنید
اشتباهات رایج در سکشن بندی
۱. استفاده از Enter به جای Section Break
خیلی از افراد برای شروع صفحه جدید، بارها کلید Enter را فشار میدهند. این کار نهتنها غیرحرفهای است، بلکه وقتی فرمتبندی را تغییر میدهید، همه چیز بههم میریزد.
راهحل: همیشه از Page Break یا Section Break استفاده کنید.
۲. فراموش کردن غیرفعال کردن «Link to Previous»
وقتی سرصفحه جدیدی در یک سکشن ایجاد میکنید، اگر «Link to Previous» فعال باشد، تغییرات شما در سکشن قبلی نیز اعمال میشود.
راهحل: بعد از ایجاد هر سکشن جدید، حتماً «Link to Previous» را غیرفعال کنید.
۳. ایجاد سکشن در مکان اشتباه
اگر مکاننما را در جای اشتباهی قرار دهید، سکشن از نقطهای شروع میشود که نمیخواهید.
راهحل: قبل از ایجاد سکشن، دقیقاً مشخص کنید که از کجا باید شروع شود و مکاننما را در همان نقطه قرار دهید.
۴. حذف سکشن و بههم ریختن فرمتبندی
همانطور که گفتیم، حذف سکشن باعث ادغام دو بخش و غالب شدن فرمتبندی بخش اول میشود.
راهحل: قبل از حذف سکشن، از فرمتبندی بخش دوم یادداشت بردارید یا از سند پشتیبان بگیرید.
جمعبندی
در این مقاله جامع یاد گرفتید:
| آنچه یاد گرفتید | توضیح مختصر |
| سکشن چیست | تقسیمکننده سند به بخشهای مستقل با تنظیمات جداگانه |
| انواع سکشن | Next Page، Continuous، Even Page، Odd Page |
| روش ایجاد | Layout > Breaks > انتخاب نوع سکشن |
| کاربردها | سرصفحه متفاوت، جهت صفحه متفاوت، شمارهگذاری متفاوت، ستونهای مختلف |
| تفاوت با Page Break | Page Break فقط صفحه را عوض میکند، Section Break فرمت را نیز تغییر میدهد |
| مشاهده سکشن | با کلیک روی ¶ یا رفتن به نمای Draft |
| حذف سکشن | قرار دادن مکاننما قبل از سکشن و فشار دادن Delete |
سخن پایانی
سکشن بندی در ورد یکی از آن مهارتهایی است که ظاهر کار شما را از آماتور به حرفهای تبدیل میکند. با تسلط بر این ابزار، میتوانید پایاننامه، کتاب، گزارش یا هر سند بلندی را با استانداردهای بالای صفحهآرایی تنظیم کنید.
اگر به دنبال یادگیری عمیقتر و حرفهایتر نرمافزار ورد و سایر مهارتهای کامپیوتری هستید، دورههای آموزشی جامع ما شما را از سطح مبتدی تا پیشرفته همراهی میکند. در این دورهها، همه چیز را از صفر تا صد با مثالهای عملی و پروژههای واقعی یاد خواهید گرفت.
برای شرکت در دورههای تخصصی آموزش مهارتهای کامپیوتری، از بخشهای دیگر وبسایت عاطفه مقدسزاده دیدن کنید و دانش خود را در این زمینه به سطح بالاتری برسانید.