همه چیز درباره توابع جستجو؛ تابع Vlookup در اکسل

همه چیز درباره توابع جستجو؛ تابع Vlookup در اکسل

همه چیز درباره توابع جستجو؛ تابع Vlookup در اکسل

بخش مهمی از کاربردهای مختلف اکسل به توابع مختلفی بستگی دارند که در این نرم‌افزار به کار گرفته می‌شوند. استفادۀ صحیح از مواردی همچون تابع Vlookup در اکسل به ما این اجازه را می‌دهد تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن داده‌های مدنظر خود را به هر نحوی که باشند بیابیم و در زمان خود صرفه‌جویی کنیم.

برخلاف تصور بسیاری از کاربران، نحوۀ بهره‌گیری از لوک آپ چندان پیچیده نیست. این تابع نیز دارای دستور خاص خود است که باید با توجه به آن به هدف نهایی خود دست یابید. لوک آپ خود در زبان انگلیسی به معنای «جستجوی سریع و دقیق» است.

همین موضوع به‌خوبی نشان می‌دهد که از چنین تابعی باید در چه مواردی کمک گرفت. با ما تا پایان همراه باشید تا اطلاعات مهمی را در این رابطه به شما عزیزان ارائه کنیم.

کاربرد کلی تابع لوک آپ

همان‌طور که گفته شد، تابع Vlookup در اکسل به‌وفور مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاربرد اصلی این تابع را می‌توان جستجو در یک محدودۀ مشخص دانست.

با کمک آن می‌توانید مقادیر موجود در سطر‌های یک ستون به‌خصوص را مورد بررسی قرار دهید. لوک آپ در زمانی که با چندین شیت مختلف کار می‌‌کنیم و داده‌های زیادی داریم، یک برگ برنده برای ما است.

از لوک آپ می‌توان برای تطبیق داده‌های مختلف نیز کمک گرفت. به‌عنوان مثال، تصور کنید که یک شیت از حقوق پرسنل در اختیار دارید و شیت دیگر مربوط به میزان پاداش تخصیص‌یافته به هر یک از آنان است.

با کمکLOOK UP  این امکان برایتان وجود دارد که تشخیص بدهید هر کدام از پرسنل باید چقدر پاداش دریافت کنند آن هم بدون اینکه نیازی به ترکیب کردن هر دو شیت با هم وجود داشته باشد. این تابع در زمان انجام محاسبات مربوط به فروش، خرید،‌ تأمین محصولات موجود در انبار و… اهمیت می‌يابد.

 

این تابع بخش‌های گوناگونی دارد.

ساختار این تابع به چه صورت است؟

طبیعتاً یکی از اصلی‌ترین مواردی که در رابطه با تابع Vlookup در اکسل باید به یاد داشته باشید، بخش‌های مختلفی آن است.

به‌طورکلی می‌توان گفت که در این تابع شاهد چهار بخش گوناگون هستیم: اولین بخش به مقداری ارتباط دارد که قصد دارید جستجو کنید. دومین بخش به محدودۀ کلی جستجو مرتبط است؛ زیرا لوک آپ تنها زمانی قابل استفاده خواهد بود که محدوده‌ای را برای آن تعیین کرده باشید.

بخش سوم به شمارۀ ستون اختصاص دارد. در پایان نیز شاهد قرارگیری دو عدد صفر یا یک هستیم.

صفر به معنای FALSE است و یک نیز به معنای TRUE که برای مطابقت تطبیقی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ بنابراین این تابع بدین شکل است:

=VLOOKUP (lookup_value, table_array, col_index_num, [range_lookup])

یک مثال ساده

روش کلی استفاده از تابع VLOOKUP این است که شما مقداری را در یک محدودۀ داده جستجو کنید تا مقدار مرتبط با جستجوی شما برگشت داده شود.

برای درک بهتر این موضوع بهتر است یک مثال ساده برایتان بیاوریم تا با نحوۀ صحیح وارد کردن این فرمول و همچنین به‌کارگیری دقیق آن آشنا شوید.

تصور کنید که به شما یک شیت با جدول خاصی داده شده است که در درون آن پارامترهای مختلفی همچون قیمت، نام کالا و همچنین شناسۀ کالا قرار دارد.

از این جداول در فرایند فروش کالا یا انبارداری استفاده می‌شود. اکنون قصد داریم تنها با وارد کردن شناسۀ کالا، نام محصول دلخواه خود را پیدا کنیم. جدول زیر در محدود بین A1 و C5 جای گرفته است.

 

  A B C
۱ شناسه کالا نام کالا قیمت
۲ ۱۰۱ لپ‌تاپ ۲۵۰۰
۳ ۱۰۲ عینک ۱۵۰۰
۴ ۱۰۳ تبلت ۱۲۰۰
۵ ۱۰۴ هندزفری ۱۸۰۰
۶ ۱۰۵ دستمال‌کاغذی ۳۰۰

 

حالا باید به سراغ تابع Vlookup در اکسل بروید. بیایید فکر کنیم که شما شناسۀ کالا را در سلول A6 ثبت کرده‌اید و قصد دارید تا نام محصول موجود در سلول B6 را پیدا کنید. برای انجام این کار باید با توجه به فرمول مربوط به لوک آپ، یک ساختار بسیار ساده و کاربردی به شکل زیر به وجود آورید:‌

VLOOKUP(A6, A1:C6, 2, FALSE)

 

تابع لوک آپ در نسخه‌های مختلف اکسل قابل استفاده است.

نکاتی در مورد تابع لوک آپ که باید بدانید

اکنون که با ساختار و فرمول تابع Vlookup در اکسل آشنا شده‌اید، بهتر است به چند نکتۀ مهم در مورد آن اشاره کنیم. اولین مورد، نحوۀ انجام جستجو توسط لوک آپ است.

این تابع به نحوی طراحی شده است که مقادیر را از جهت چپ به راست جستجو کند. تنها زمانی روند انجام جستجو تغییر می‌یابد که شما جهت شیت یا کاربرگ خود را تغییر دهید.

نکتۀ مهم بعدی روش بازگرداندن داده‌ها توسط این تابع است. تصور کنید که چندین دادۀ مختلف در شیت‌های تحت نظر شما وجود داشته باشند که لوک آپ می‌تواند آن‌ها را به‌عنوان نتیجۀ جستجو به شما نشان دهد.

در این حالت تنها اولین مقدار به‌نمایش درمی‌آید و مقادیر دیگر قابل مشاهده نیستند. اگر با شیت‌های گسترده کار می‌کنید، حتماً این مورد را مدنظر قرار دهید. مورد دیگر آن است که در صورت عدم یافتن دادۀ موردنیاز شما در ستون چپ با خطا مواجه می‌شوید.

به‌راستی باید گفت که تنوع توابع جستجو در اکسل به ما امکان می‌دهد تا از این نرم‌افزار بی‌نظیر به‌خوبی استفاده کنیم.

 

همه چیز درباره توابع جستجو؛ تابع Vlookup در اکسل

سایر ابزارها برای جستجوی داده‌ها

اگرچه تابع Vlookup در اکسل بسیار کاربردی است و می‌توان در موارد مختلفی از آن کمک گرفت، اما این تابع تنها گزینه‌ای نیست که برای جستجوی داده‌‌های می‌توانید به سراغ آن بروید.

در اکسل گزینه‌های دیگری نیز وجود دارد که با بهره‌گیری از آن‌ها توانایی یافتن دادۀ مدنظر خود را به دست می‌آورید. برخی از این ابزارها عبارت‌اند از:

  • Search و find: احتمالاً تاکنون بارها از این دو مورد مهم استفاده کرده‌اید. توجه داشته باشید که FIND به بزرگ و کوچک بودن حروف حساس است، اما این موضوع در رابطه با سرچ صدق نمی‌کند.
  • تابع HLOOOKUP: این تابع مهم شبیه به لوک آپ است، اما مقدار متناظر را در اختیار شما قرار می‌دهد. با کمک این تابع می‌توانید جستجوی تقریبی انجام دهید که در برخی از موارد امری ضروری است.
  • تابع MATCH: از این تابع منظور برگشت دادن شمارۀ ردیف و یا ستون در یک محدودۀ مشخص استفاده می‌کنیم.
  • تابع INDEX: تابع ایندکس تنها جهت پیدا کردن آرایۀ داده‌های موجود در یک ردیف و ستون مشخص کاربرد دارد. همانند تابع Vlookup در اکسل، تابع ایندکس نیز پرکاربرد است.
  • تابع FILTER: از تابع فیلتر به‌منظور پیدا کردن داده‌هایی استفاده می‌کنیم که دارای یک مشخصۀ خاص هستند. اگر دارای یک شیت پر از داده‌های گوناگون از جمله اسامی، اعداد،‌ تاریخ و… هستید، تابع فیلتر به‌عنوان یک انتخاب عالی برای شما در نظر گرفته می‌شود.

 

سخن پایانی

توابع در اکسل نقش مهمی را ایفا می‌کنند و می‌‌توانند در حوزه‌های مختلف به ما یاری برسانند. در این بین، توابع جستجو نیز از اهمیت بالایی برخوردار هستند و کاربران حرفه‌ای باید توانایی به‌کارگیری صحیح آن‌ها را داشته باشند. تابعی که آن را با نام لوک آپ می‌شناسیم در همین دسته قرار می‌گیرد.

تابع Vlookup در اکسل این اجازه را به ما می‌دهد تا یک دادۀ مشخص را به‌صورت دقیق و سریع پیدا کنیم. لوک آپ از چندین بخش مختلف از جمله مقدار، محدود، شمارۀ ستون و… تشکیل شده است که هر یک از آن‌ها باید به شکل دقیق در ساختار مربوطه وارد شوند تا بتوانیم به نتیجۀ مدنظر خود برسیم.

 

اگر نیاز به کلاس خصوصی و کوچینگ داری، اطلاعاتت رو وارد کن تا در اسرع وقت باهات تماس بگیرم:

دوره های آموزشی مرتبط :

دوره آموزش Excel

قیمت اصلی: ۹۹۰,۰۰۰ تومان بود.قیمت فعلی: ۴۹۵,۰۰۰ تومان.

دوره آموزش office

قیمت اصلی: ۱,۴۹۰,۰۰۰ تومان بود.قیمت فعلی: ۷۴۵,۰۰۰ تومان.

دوره آموزش word

قیمت اصلی: ۹۹۰,۰۰۰ تومان بود.قیمت فعلی: ۴۹۵,۰۰۰ تومان.

دوره آموزش پاورپوینت

قیمت اصلی: ۹۹۰,۰۰۰ تومان بود.قیمت فعلی: ۴۹۵,۰۰۰ تومان.

دوره آموزش کار با اینترنت

قیمت اصلی: ۳۹۰,۰۰۰ تومان بود.قیمت فعلی: ۱۹۵,۰۰۰ تومان.

دوره آموزش مبانی کار با ویندوز

قیمت اصلی: ۵۹۰,۰۰۰ تومان بود.قیمت فعلی: ۲۹۵,۰۰۰ تومان.

دوره جامع کامپیوتر

قیمت اصلی: ۱,۹۸۰,۰۰۰ تومان بود.قیمت فعلی: ۹۹۰,۰۰۰ تومان.

10 دیدگاه در “همه چیز درباره توابع جستجو؛ تابع Vlookup در اکسل

  1. علی رضایی گفت:

    با تشکر از مقاله خوبتون. من معمولاً برای جستجو از VLOOKUP استفاده می‌کنم. سوال من اینه که تفاوت اصلی این تابع با توابعی مثل HLOOKUP یا INDEX و MATCH چیه؟ کدوم یکی در کارهای روزمره کاربردی‌تره؟

    1. پشتیبان سایت عاطفه مقدس زاده گفت:

      سلام علی جان. ممنون از سوال خوبت. همانطور که در مقاله اشاره شد، VLOOKUP داده‌ها را در ستون اول یک محدوده (جدول) به صورت عمودی (از بالا به پایین) جستجو می‌کند و مقدار متناظر را از ستونی که شما مشخص می‌کنید برمی‌گرداند. در مقابل، HLOOKUP جستجو را به صورت افقی در اولین سطر یک محدوده انجام می‌دهد.
      ترکیب INDEX و MATCH انعطاف‌پذیری بسیار بیشتری دارد. مهم‌ترین مزیت آن این است که محدودیت جستجو تنها در ستون سمت چپ را ندارد و می‌توانید مقدار را در هر ستونی از جدول جستجو کرده و مقدار متناظر را از هر ستون دیگری برگردانید. همچنین در صورت درج یا حذف ستون در جدول، پایدارتر است. برای شروع و کارهای معمولی، VLOOKUP بسیار کاربردی و مستقیم است، اما با گسترده‌تر شدن نیازها، یادگیری INDEX و MATCH یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه است.

  2. سارا محمدی گفت:

    مقاله بسیار مفیدی بود. من اغلب هنگام استفاده از VLOOKUP با خطای #N/A مواجه می‌شوم. این خطا دقیقاً به چه معناست و رایج‌ترین راه برای رفع آن چیست؟

    1. پشتیبان سایت عاطفه مقدس زاده گفت:

      سلام سارا عزیز. خوشحالیم که مقاله برات مفید بوده. خطای #N/A به این معنی است که تابع VLOOKUP نتوانسته است مقدار مورد جستجو (lookup_value) را در ستون اول محدوده جدول (table_array) پیدا کند.
      دلایل و راه‌حل‌های رایج:

      مقدار دقیقاً وجود ندارد: ممکن است در مقدار جستجو یا داده‌های جدول، فاصله اضافی (Space)، تفاوت در حروف کوچک و بزرگ یا نوع داده (مثلاً متن در مقابل عدد) وجود داشته باشد. از توابع TRIM یا VALUE برای پاکسازی کمک بگیرید.

      محدوده جدول به درستی قفل (Absolute Reference) نشده است: وقتی فرمول را به پایین می‌کشید، محدوده جستجو جابجا می‌شود. مطمئن شوید در آدرس جدول از علامت $ استفاده کرده‌اید، مثلاً $A$1:$C$100.

      پارامتر آخر [range_lookup] را روی FALSE قرار دهید: این کار باعث می‌شود تابع فقط به دنبال مطابقت دقیق بگردد و از بروز خطاهای ناشی از جستجوی تقریبی جلوگیری کند.
      استفاده از تابع IFERROR دور فرمول اصلی (=IFERROR(VLOOKUP(…), “مقدار یافت نشد”)) نیز می‌تواند پیام دوستانه‌تری به کاربر نشان دهد.

  3. پویا کریمی گفت:

    مطالب رو خوندم. یک سوال مهم برام پیش اومد: فرض کنید می‌خواهم با داشتن «نام کالا»، «شناسه کالا» را پیدا کنم. یعنی می‌خواهم از ستون سمت راست به چپ جستجو کنم. آیا VLOOKUP می‌تواند این کار را انجام دهد؟ اگر نه، راه حل چیست؟

    1. پشتیبان سایت عاطفه مقدس زاده گفت:

      سلام پویا. سوال بسیار مهمی پرسیدی. خیر، تابع VLOOKUP ذاتاً نمی‌تواند به سمت چپ نگاه کند. همیشه باید مقدار جستجو در ستون اول (سمت چپ‌ترین ستون) محدوده جدول شما باشد و فقط می‌تواند مقادیر را از ستون‌های سمت راست آن برگرداند.
      برای جستجوی معکوس (چپگرد) دو راه‌حل قدرتمند دارید:

      استفاده از ترکیب INDEX و MATCH (راه‌حل استاندارد و انعطاف‌پذیر):

      excel
      =INDEX($A$2:$A$100, MATCH(“نام کالای مورد نظر”, $B$2:$B$100, 0))
      در این مثال، INDEX از محدوده شناسه‌ها (ستون A) مقدار برمی‌گرداند و MATCH موقعیت «نام کالا» را در ستون B پیدا می‌کند.

      استفاده از تابع مدرن XLOOKUP (در نسخه‌های جدید اکسل ۳۶۵ و ۲۰۲۱): این تابع همه محدودیت‌های VLOOKUP را رفع کرده و به راحتی در هر جهت جستجو می‌کند.

  4. فاطمه نوروزی گفت:

    ممنون از توضیحات. در قسمت ساختار تابع، به پارامتر آخر و مفهوم FALSE (صفر) و TRUE (یک) اشاره کردید. لطفاً یک مثال کاربردی از جستجوی تقریبی (TRUE) بزنید که در کار واقعی به چه دردی می‌خورد؟

    1. پشتیبان سایت عاطفه مقدس زاده گفت:

      سلام فاطمه جان. تشکر بابت دقتت. این پارامتر خیلی مهمه.

      جستجوی دقیق (۰ یا FALSE): وقتی می‌خواهید عین مقدار (مثلاً یک کد یا نام خاص) را پیدا کنید. مثل مثالی که در مقاله برای پیدا کردن نام کالا با شناسه آوردیم.

      جستجوی تقریبی (۱ یا TRUE): بیشتر برای بازه‌های عددی و دسته‌بندی‌ها کاربرد دارد. یک مثال کلاسیک، تعیین نمره یا کارمزد بر اساس یک جدول طبقه‌بندی است.
      فرض کنید جدول کارمزد فروش به این شکل است:

      حداقل فروش (ستون جستجو) درصد کارمزد (ستون نتیجه)
      0 ۵%
      10,۰۰۰,۰۰۰ ۷%
      50,۰۰۰,۰۰۰ ۱۰%
      حالا اگر فروش یک نفر ۱۲,۵۰۰,۰۰۰ تومان باشد، با فرمول =VLOOKUP(12500000, A2:B4, 2, TRUE)، تابع بزرگترین عدد کوچکتر یا مساوی با ۱۲,۵۰۰,۰۰۰ را در ستون اول پیدا می‌کند (یعنی ۱۰,۰۰۰,۰۰۰) و درصد کارمزد متناظر (۷%) را برمی‌گرداند. نکته کلیدی: برای کارکرد صحیح جستجوی تقریبی، ستون اول محدوده جستجو باید به صورت صعودی مرتب شده باشد.

  5. مرتضی حسینی گفت:

    با سپاس. من سال‌هاست از VLOOKUP استفاده می‌کنم. شنیده‌ام تابع جدیدی به نام XLOOKUP معرفی شده. آیا واقعاً بهتر است و باید مهاجرت کنم؟ مزایای اصلی آن چیست؟

    1. پشتیبان سایت عاطفه مقدس زاده گفت:

      سلام مرتضی. درست شنیدی. تابع XLOOKUP که در اکسل ۳۶۵ و ۲۰۲۱ اضافه شد، یک جایگزین فوق‌العاده و کامل برای VLOOKUP (و HLOOKUP) است. اگر در محیطی کار می‌کنید که این نسخه‌ها در دسترس هستند، قطعاً یادگیری آن توصیه می‌شود.
      مزایای اصلی XLOOKUP:

      ساده‌تر: فقط به سه آرگومان اصلی نیاز دارد: =XLOOKUP(چه چیزی را بگرد، کجا بگرد، کجا را برگردان).

      جستجو در هر جهتی: به راحتی از راست به چپ جستجو می‌کند.

      پیش‌فرض جستجوی دقیق: نیازی به تعریف پارامتر TRUE/FALSE نیست.

      مدیریت خطا: یک آرگومان اختیاری دارد که اگر مقدار یافت نشد، چه چیزی نمایش داده شود.

      جستجو از انتها به ابتدا: می‌تواند آخرین occurrence یک مقدار را در لیست پیدا کند.
      مثال معادل: =XLOOKUP(A6, A2:A6, B2:B6, “یافت نشد”)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *